Inloggen
 
De geschiedenis van duikwrak Le Serpent in een notendop!


Born in 1920
Le Serpent is ruim zestig meter lang en rond 1920 in Frankrijk gebouwd. Het schip is gemaakt van gewapend beton, voor die tijd een innovatieve manier van schepen bouwen. Aanvankelijk is Le Serpent gebruikt om kolen tussen Groot-Brittannië en Frankrijk mee te transporteren. Het schip had zelf geen motor en werd dus altijd voortgetrokken door een sleepboot.


Tijdelijk geparkeerd in de Schelphoek
Het is bijzonder dat Le Serpent de Tweede Wereldoorlog heeft doorstaan. Schepen die in dezelfde serie zijn gemaakt zijn tijdens of kort na de oorlog namelijk verloren gegaan. Na vele omzwervingen is Le Serpent in 1970 in de Schelphoek terecht gekomen. Met toestemming van Rijkswaterstaat is het schip daar tijdelijk geparkeerd. Bij laag water was alleen de kajuit van het schip vanaf de wal zichtbaar.


Kansen voor diverse partijen
In 2008 bleek Le Serpent voor diverse partijen een interessant object te zijn. Rijkswaterstaat, Provincie Zeeland, Gemeente Schouwen-Duiveland, Nederlandse Onderwatersport Bond, Natuur- en Recreatieschap De Grevelingen en Dive-Inn De Kabbelaar vormden een projectgroep en besloten het schip te verplaatsen naar het Grevelingenmeer. Daar zou het opnieuw worden afgezonken. 


Voorbereiding
Voordat dit project echter van start kon gaan, moesten er flink wat voorbereidingen worden getroffen. Het schoonmaken van Le Serpent hoefde gelukkig niet: er waren geen motoren, verfresten en andere verontreinigde delen op het schip aanwezig. Wel moesten er vergunningen worden aangevraagd en werden financiers gezocht om door middel van overheidssubsidies en particuliere gelden de benodigde 260.000 euro bijeen te brengen. Daarnaast is intensief overleg gevoerd met beroepsvissers, die aanvankelijk niet stonden te trappelen om een deel van hun visgebied te moeten gaan missen. Samen is besproken hoe het gebied door zowel duikers als vissers kan worden gebruikt. Tot slot werd er een aannemer gezocht, iets dat geen gemakkelijke opgave was. Veel aannemers vroegen zich namelijk af of een schip dat al zoveel jaar in het zoute water lag nog wel drijvend te krijgen was. Nadat er een aannemer was gevonden die de uitdaging wilde aangaan, kon eindelijk gestart worden met de uitvoering van het project.


Berging
Om met zijn werkschip bij Le Serpent te komen, moest de aannemer eerst een toegangsgeul baggeren. Nadat het schip ook rondom vrij was gemaakt, konden de ruimen worden leeggepompt. Dit was een spannende klus: tegelijk met het leegbaggeren werden de ruimen gevuld met water, zodat het schip niet zou breken of spontaan zou gaan drijven.  De contouren van Le Serpent werden steeds beter zichtbaar, en op 1 februari 2011 was het eindelijk zo ver: zonder breuk of schade kwam het schip los! De Zeeuwse wapenspreuk ‘Luctor et Emergo’, Latijn voor ‘ik worstel en kom boven’, was op Le Serpent zeker van toepassing.


Duikveilig maken
Aan de kade in de Schelphoek is vervolgens hard gewerkt aan het duikveilig maken van het schip. Zo werden kleine gaten dichtgelast en werden andere gaten juist groter gemaakt. Op die manier kunnen sportduikers veilig het schip in en uit. Daarnaast werd in het ruim en op het dek een gidslijn aangebracht. Ook stortte de aannemer in diverse ruimen een laag schelpen, een goede basis voor het nieuwe onderwaterleven.


Transport
Na het afronden van deze werkzaamheden is Le Serpent op dinsdag 5 juli 2011 naar het Grevelingenmeer gesleept. Het schip werd begeleid door diverse vaartuigen en ook op de wal werd het transport door veel nieuwsgierige mensen gevolgd. Het vertrek uit de Schelphoek en het passeren van de Zeelandbrug en de Grevelingensluis zorgden voor bijzondere plaatjes. Het transport verliep erg voorspoedig en na een ruim vijf uur durende reis kwam Le Serpent veilig en wel op de nieuwe bestemming aan.


Afzinkmoment
Drie dagen later, op vrijdag 8 juli, werd het schip onder grote belangstelling van publiek en pers ten westen van de jachthaven van Scharendijke afgezonken. Kort na dit afzinkmoment bleek echter dat het schip niet op de geplande plek terecht was gekomen. Er zat blijkbaar nog te veel lucht in het schip, zodat het onder water een eigen weg zocht. De Slang deed haar naam dus eer aan! Beroepsduikers vonden het schip uiteindelijk op een diepte van 23 meter terug. Keurig recht op de kiel, stabiel en veilig. Op deze diepte bleek het schip echter alléén toegankelijk voor gevorderde sportduikers. En dat was niet de bedoeling!


Twee extra schepen
Om ook tegemoet te komen aan minder ervaren sportduikers is de projectgroep op zoek gegaan naar alternatieven. Binnen de opzet en de financiën van het bestaande project bleek het mogelijk om twee kleinere schepen aan te schaffen: het Friese duwbootje ‘De Rat’ en het Zeeuwse vissersscheepje ‘De Zeehond’. Ze werden gereinigd, duikveilig gemaakt, getransporteerd en vervolgens nabij Le Serpent afgezonken. De Rat ligt op twaalf en De Zeehond op tien meter diepte, ideaal voor beginnende duikers!


Onderwaterwebcams
Scharendijke is door deze drie duikobjecten een echte duikhotspot geworden. Via Internet kunnen ook niet-duikers trouwens van de scheepswrakken genieten! Bij De Rat is namelijk een roestvrijstalen paal aangebracht met daarin twee onderwaterwebcams. De onderwaterwereld wordt hierdoor dus boven water gehaald, een unieke afsluiting van een uniek project!





Een overzicht van de vele berichten die in de media over Le Serpent zijn verschenen:

Voorbereiding en berging
2010-04 - Onderwatersport - Op zoek naar 70.000 euro
2010-07-30 - OmroepZeeland.nl - Scheepswrak wordt duikattractie
2010-10-11 - OmroepZeeland.nl - Stenenstort voor duikattractie
2010-10-12 - PZC - Fundatie voor wrak in Grevelingen gestort
2010-11-11 - PZC.nl - Berging betonnen wrak Schelphoek uitgesteld
2010-11-25 - PZC - Wrak Schelphoek wacht een nieuw leven
2011-01-14 - Zeeuwseregio.nl - Start berging wrak Grevelingenmeer
2011-01-16 - Duikeninbeeld.tv - Groen licht voor duikwrak
2011-01-21 - RTL - RTL Nieuws
2011-01-21 - Duikeninbeeld.tv - Laatste rustplaats voor de Slang
2011-01-22 - PZC - Het beton heeft de veertig jaar zeewater goed doorstaan
2011-02-01 - PZC.nl - Le Serpent drijft weer
2011-02-02 - OmroepZeeland.nl - Scheepswrak Schelphoek drijft na...
2011-02-23 - PZC - Le Serpent is bijna negentig jaar oud
2011-03 - Onderwatersport Magazine - Wrakduiken in het Grevelingenmeer
2011-03 - Duiken Magazine - In aantocht
2011-03-05 - Wereldregio - Scheepswrak wordt onderwaterattractie
2011-04 - Onderwatersport Magazine - Le Serpent, één van de negentien
2011-04 - Hippocampus - Duikvrije zone achter Le Serpent
2011-05 - Onderwatersport Magazine - Geven en nemen in Zeeland
2011-05-27 - OmroepZeeland.nl - Duikattractie in de kade in de Schelphoek
2011-06 - Onderwatersport Magazine - Le Serpent ruim negentig jaar
2011-06-01 - PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 00:58)
2011-06-04 - PZC - Scheepswrak Le Serpent is bijna reisvaardig
2011-06-15 - Vlissingse Bode - Betonnen trekpleister van formaat

Transport en afzinking
2011-07-05 - OmroepZeeland .nl - Betonschip als duikattractie naar de Grevelingen
2011-07-05 - PZC.nl - Le Serpent arriveert  op eindbestemming Scharendijke
2011-07-05 - PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 01:31)
2011-07-06 - AD - Laatste tocht wrak
2011-07-06 - PZC - De laatste dagen van Le Serpent boven water zijn geteld
2011-07-07 - OmroepZeeland.nl - Le Serpent wordt vrijdag afgezonken
2011-07-08 - NOS journaal 17.00 uur (vanaf minuut 3.03)
2011-07-08 - Radio 1 journaal (8 juli 19.00, vanaf minuut 47.30)
2011-07-08 - OmroepZeeland.nl - Le Serpent afgezonken in Grevelingenmeer
2011-07-08 - PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 00:40)
2011-07-08 - PZC.nl - Duiken op Serpent alleen onder strenge...
2011-07-08 - BNdeStem.nl - Duikwrak bij Scharendijke dieper gezonken...
2011-07-09 - PZC - Wrak Serpent laat zich maar lastig temmen
2011-07-12 - Duikeninbeeld.tv - D-day voor Le Serpent

Na het afzinkmoment
2011/2012 - Kust en Zee Gids - Scheepswrak als onderwaterattractie
2011-07-11 - BNdeStem.nl - Nieuw wrak zorgt voor drukte
2011-07-27 - PZC.nl - Serpent boort nieuwe doelgroep aan
2010-07-30 - OmroepZeeland.nl - Scheepswrak wordt duikattractie
2011-08 - Geel! Bedrijfsmagazine Rijkswaterstaat - De laatste...
2011-09 - Hippocampus - Betonnen schip aangekomen op zijn...
2011-09 - Onderwatersport Magazine - Onverwachte dimensies
2011-09 - Duiken - Le Serpent, wrak bij Scharendijke
2011-09 - Duiken - Webcammen met Kunstrif Zeeland
2011-10-14 - OmroepZeeland.nl - Website Le Serpent wijst op gevaren
2011-10-14 - OmroepZeeland.nl - Nieuwsflits (vanaf minuut 1:15)
2011-10 - Duikmagazine - Le Serpent naar de kelder
2011-10 - Onderwatersport Magazine - Donker en mysterieus
2012-06 - OmroepZeeland.nl - Scheepswrak populair onder duikers

Aankoop en afzinkmoment twee extra scheepswrakken
2011-11-30 - PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 01:07)
2011-12-12 - OmroepZeeland.nl - Nieuwsflits 1 (vanaf minuut 00:41)
2011-12-12 - OmroepZeeland.nl - Nieuwsflits 2 (vanaf minuut 1:03)
2011-12-12 – PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 00:28)
2011-12-12 - OmroepZeeland.nl - Grevelingen is twee scheepswrakken rijker 
2011-12-12 - OmroepZeeland.nl - Nieuwe duikwrakken in Grevelingenmeer
2012-01 - Hippocampus - Twee nieuwe wrakken in het Grevelingenmeer
2012-02 - Duiken - Rat en Zeehond vergezellen Le Serpent

Officiële opening duikplaats 16A Scharendijke West
2012-03 - Hippocampus - Een memorabele dag in Zeeland!
2012-03-02 - OmroepZeeland.nl - Duikers plaatsen webcams bij...
2012-03-16 - OmroepZeeland.nl - Nieuwsflits (vanaf minuut 00:07)
2012-03-16 - OmroepZeeland.nl - Duikplek Scharendijke officieel geopend
2012-03-16 - OmroepZeeland.nl - Nieuwsflits (vanaf minuut 00:48)
2012-03-16 - PZC Journaal / Z2 (vanaf minuut 01:44)

Overig
2012-04 - Editie NL - Duiken naar Nederlandse Titanic
2012-06 - OmroepZeeland.nl - Scheepswrak populair onder duikers
2012-07 - PZC.nl - Explosie van zakpijpen op duikwrakken
2012-07 - PZC - Nieuwe duikwrakken nu al vol leven
2012-09 - Subaqua - Zélande, le pays ou la terre et la mer s'embras

 


Wil je een beeldverslag van dit project zien?
Bekijk dan de prachtige documentaire van Aqua-Vids.com!






1920: De bouw van Le Serpent






Jaren '60: Le Serpent wordt naar de Schelphoek versleept
Foto: Joop van der Marel






2010: Le Serpent in de Schelphoek
Foto: Rijkswaterstaat Zeeland






Januari 2011: Aannemer Timmerman bezig bij Le Serpent
Foto: Bastian Matthijsen






Februari 2011: Le Serpent drijft!
Foto: Bastian Matthijsen







5 juli 2011: Op transport naar het Grevelingenmeer
Foto: Frits Vallentin






8 juli 2011: Le Serpent wordt afgezonken
Foto: Peter Jacobs






Vanaf 8 juli 2011 wordt er op Le Serpent gedoken
Foto: Marion Haarsma






In december 2012 zijn er twee extra duikwrakken aangekocht
om naast Le Serpent af te zinken
Foto: Bastian Mathijssen